top of page

ทำงานขาด Ownership แปลว่าอะไร? และทำไมบางครั้งองค์กรจึงเป็นฝ่ายสร้างปัญหานี้ขึ้นมาเอง

14นาที
ยาว 1 นาที

“ทำงานไม่มี Ownership เลย” เป็นคำวิจารณ์ที่เราได้ยินบ่อยในองค์กร โดยเฉพาะเมื่อหัวหน้ารู้สึกว่าลูกน้องไม่กระตือรือร้น ไม่ติดตามงาน หรือไม่พยายามแก้ปัญหาด้วยตัวเอง ทุกอย่างต้องรอให้สั่ง ต้องคอยทวง และเมื่อเกิดปัญหาก็มักได้ยินคำตอบว่า “ผมทำส่วนของผมเสร็จแล้ว”


แต่คำถามที่น่าสนใจคือ คนเหล่านี้ขาด Ownership จริง ๆ หรือกำลังทำงานอยู่ในระบบที่ไม่เอื้อให้พวกเขารู้สึกเป็นเจ้าของงานตั้งแต่แรก?


เพราะการขาด Ownership ไม่ได้เกิดจากทัศนคติของพนักงานเพียงอย่างเดียว บางครั้งมันอาจเป็นผลลัพธ์จากวิธีมอบหมายงาน วิธีบริหาร และวัฒนธรรมองค์กรที่ค่อย ๆ สอนให้คนทำงานรับผิดชอบเฉพาะสิ่งที่ได้รับคำสั่งเท่านั้น


🔴 Ownership ไม่ใช่แค่ทำงานที่ได้รับมอบหมายให้เสร็จ แต่คือการไม่ปล่อยให้ผลลัพธ์ถูกทิ้งไว้กลางทาง


ลองนึกถึงพนักงานการตลาดคนหนึ่งที่ได้รับมอบหมายให้ประสานงานกับทีมเว็บไซต์เพื่อเตรียมหน้า Landing Page สำหรับแคมเปญใหม่ เขาส่งรายละเอียดให้ทีมเว็บไซต์เรียบร้อยแล้ว แต่เมื่อใกล้ถึงวันเปิดตัว หน้าเว็บไซต์กลับยังไม่เสร็จ


คนที่มองความรับผิดชอบในระดับ Task อาจตอบว่า “ผมส่งข้อมูลไปตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว ส่วนที่เหลือเป็นงานของทีมเว็บไซต์”


ในขณะที่คนที่มี Ownership จะมองว่า “ตอนนี้เว็บไซต์ยังไม่พร้อม ซึ่งกระทบต่อการเปิดตัวแคมเปญ ผมติดตามแล้วว่าติดปัญหาอะไร และกำลังประสานให้คนที่เกี่ยวข้องช่วยตัดสินใจ”


ความแตกต่างไม่ได้อยู่ที่ใครทำงานหนักกว่า แต่อยู่ที่วิธีมองความรับผิดชอบ คนแรกมองว่างานของตัวเองสิ้นสุดเมื่อทำกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายเสร็จ ส่วนคนที่สองมองไปถึงผลลัพธ์ที่ทุกฝ่ายกำลังพยายามทำให้เกิดขึ้น


Ownership จึงไม่ใช่การต้องลงมือทำทุกอย่างด้วยตัวเอง แต่เป็นการไม่ละทิ้งความรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ที่ตกลงร่วมกัน แม้บางส่วนของงานจะอยู่ในมือคนอื่นก็ตาม


🔴 คนไม่กล้าตัดสินใจ อาจไม่ใช่เพราะขาด Ownership แต่เพราะเคยถูกสอนว่าอย่าตัดสินใจเอง


หนึ่งในความย้อนแย้งของการบริหารคนคือ หัวหน้าบางคนต้องการให้ลูกน้องมี Ownership แต่กลับไม่เปิดโอกาสให้ลูกน้องตัดสินใจ


เมื่อพนักงานเสนอวิธีทำงานใหม่ก็ถูกปฏิเสธ เมื่อทดลองแล้วผิดพลาดก็ถูกตำหนิ หรือแม้แต่เรื่องเล็กน้อยก็ต้องขออนุมัติก่อนเสมอ


เมื่อสถานการณ์แบบนี้เกิดขึ้นซ้ำ ๆ พนักงานย่อมเรียนรู้ว่าการรอคำสั่งปลอดภัยกว่าการริเริ่มด้วยตัวเอง


ท้ายที่สุด หัวหน้าก็อาจสรุปว่าลูกน้องไม่มี Ownership ทั้งที่พฤติกรรมดังกล่าวส่วนหนึ่งถูกสร้างขึ้นจากรูปแบบการบริหารของหัวหน้าเอง


สิ่งนี้อาจกลายเป็นวงจรที่ยิ่งแก้ก็ยิ่งแย่ เมื่อหัวหน้าเห็นว่าลูกน้องไม่ริเริ่ม จึงเข้าไปควบคุมมากขึ้น พนักงานจึงยิ่งรอคำสั่ง และหัวหน้าก็ยิ่งเชื่อว่าลูกน้องไม่สามารถรับผิดชอบงานด้วยตัวเองได้


🔴 ความรับผิดชอบที่ไม่มีอำนาจตัดสินใจ ไม่ใช่ Ownership ที่แท้จริง


หลายองค์กรชอบบอกพนักงานว่า “ต้องเป็นเจ้าของงาน” แต่กลับไม่ได้ให้อำนาจในการจัดการสิ่งที่พนักงานต้องรับผิดชอบ


พนักงานถูกคาดหวังให้รับผิดชอบยอดขาย แต่ไม่มีอำนาจปรับข้อเสนอให้ลูกค้า ผู้จัดการโครงการถูกคาดหวังให้ส่งมอบงานตรงเวลา แต่ไม่สามารถจัดลำดับความสำคัญของทรัพยากรได้ หรือหัวหน้าทีมต้องรับผิดชอบผลงาน แต่ไม่มีอำนาจตัดสินใจในเรื่องสำคัญของทีม


เมื่อความรับผิดชอบมากกว่าอำนาจที่ได้รับ Ownership ก็อาจกลายเป็นเพียงคำสวยหรูที่ใช้เรียกร้องให้คนรับผิดชอบผลลัพธ์ที่ตัวเองควบคุมไม่ได้


แน่นอนว่าไม่มีใครจำเป็นต้องมีอำนาจตัดสินใจทุกเรื่อง แต่คนที่ถูกคาดหวังให้รับผิดชอบผลลัพธ์ควรรู้ว่าตัวเองตัดสินใจอะไรได้บ้าง เรื่องใดต้องประสานงาน และเมื่อเกิดอุปสรรคควรส่งต่อการตัดสินใจให้ใคร


เพราะ Ownership ที่ดีต้องมาพร้อมกับขอบเขตอำนาจที่ชัดเจน ไม่ใช่ความคาดหวังที่ไร้ขอบเขต


🔴 บางครั้งคนไม่ได้ขาด Ownership แต่ไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตัวเองเป็นเจ้าของผลลัพธ์อะไร


อีกปัญหาหนึ่งที่พบได้บ่อยคือ องค์กรมอบหมายงานเป็นกิจกรรม แต่คาดหวังความรับผิดชอบในระดับผลลัพธ์


หัวหน้าบอกให้พนักงานทำรายงาน ส่งอีเมล ประสานงาน หรือจัดประชุม แต่ไม่ได้อธิบายว่างานเหล่านี้มีเป้าหมายอะไร และความสำเร็จที่แท้จริงหน้าตาเป็นอย่างไร


เมื่อพนักงานทำตามคำสั่งครบทุกข้อ จึงเข้าใจว่าตัวเองทำงานสำเร็จแล้ว ขณะที่หัวหน้ากลับรู้สึกว่าพนักงานไม่รับผิดชอบต่อผลลัพธ์


ปัญหานี้จึงอาจไม่ได้อยู่ที่ความตั้งใจของพนักงาน แต่อยู่ที่ความไม่ตรงกันของนิยามคำว่า “งานเสร็จ”


ยิ่งองค์กรแบ่งงานออกเป็นหลายฝ่ายโดยไม่มีผู้รับผิดชอบภาพรวมที่ชัดเจน ก็ยิ่งเกิดช่องว่างที่ทุกคนทำหน้าที่ของตัวเองครบ แต่ไม่มีใครดูแลว่าผลลัพธ์สุดท้ายเกิดขึ้นจริงหรือไม่


🔴 Ownership ไม่ได้แปลว่าต้องแบกรับทุกปัญหา หรือทำงานแทนคนอื่น


สิ่งสำคัญอีกประการคือ เราไม่ควรใช้คำว่า Ownership เพื่อคาดหวังให้พนักงานรับผิดชอบทุกอย่างโดยไม่มีขอบเขต


คนที่มี Ownership ไม่จำเป็นต้องแก้ปัญหาได้ทุกเรื่อง ไม่จำเป็นต้องทำงานแทนทุกฝ่าย และไม่จำเป็นต้องรับประกันผลลัพธ์ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของตัวเอง


บางครั้งการบอกหัวหน้าว่า “เรื่องนี้ผมตัดสินใจเองไม่ได้ และต้องการให้ช่วยตัดสินใจภายในวันนี้” อาจสะท้อน Ownership ได้ดีกว่าการพยายามแก้ปัญหาเงียบ ๆ จนงานล่าช้า


เพราะแก่นสำคัญของ Ownership ไม่ใช่การรับทุกอย่างมาเป็นภาระ แต่คือการรู้ว่าตัวเองรับผิดชอบอะไร ติดตามความคืบหน้าอย่างไร และจะทำอย่างไรเมื่อผลลัพธ์กำลังมีความเสี่ยง


🔴 ก่อนบอกว่าพนักงานขาด Ownership หัวหน้าควรตรวจสอบระบบการทำงานด้วย


เมื่อพนักงานไม่ติดตามงาน ไม่กล้าตัดสินใจ หรือไม่แสดงความริเริ่ม สิ่งแรกที่หัวหน้าควรทำอาจไม่ใช่การเรียกร้องให้พนักงานเปลี่ยน Mindset แต่ควรย้อนกลับมาดูว่าองค์กรสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อ Ownership แล้วหรือยัง


พนักงานรู้หรือไม่ว่าผลลัพธ์ที่ต้องรับผิดชอบคืออะไร มีอำนาจตัดสินใจเพียงใด มีทักษะและทรัพยากรเพียงพอหรือไม่ และเมื่อเกิดความผิดพลาด องค์กรตอบสนองด้วยการเรียนรู้หรือการตำหนิ


คำถามเหล่านี้ช่วยแยกให้เห็นว่า พนักงานไม่รู้ว่าต้องทำอะไร ไม่สามารถทำได้ ไม่กล้าทำ หรือไม่เต็มใจรับผิดชอบจริง ๆ ซึ่งแต่ละกรณีต้องการวิธีแก้ปัญหาที่แตกต่างกัน


แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกปัญหาจะโทษระบบได้ทั้งหมด หากเป้าหมายชัดเจน อำนาจเหมาะสม และมีการสนับสนุนเพียงพอแล้ว แต่พนักงานยังหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบซ้ำ ๆ นั่นก็เป็นปัญหาด้านผลงานและพฤติกรรมที่ต้องได้รับการจัดการอย่างจริงจัง


ท้ายที่สุด Ownership ไม่ใช่คุณสมบัติที่องค์กรสามารถเรียกร้องจากพนักงานได้ด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียว แต่เป็นพฤติกรรมที่ต้องอาศัยทั้งความรับผิดชอบของบุคคลและสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้คนรับผิดชอบได้จริง


องค์กรที่ต้องการให้พนักงานคิดและทำงานเหมือนเจ้าของ จึงต้องไม่เพียงถามว่าทำไมคนของเราถึงไม่รับผิดชอบ แต่ต้องกล้าถามด้วยว่า เราให้อิสระ ความชัดเจน และความไว้วางใจมากพอที่จะทำให้พวกเขารับผิดชอบแล้วหรือยัง


เพราะบางครั้ง สิ่งที่องค์กรเรียกว่า “พนักงานขาด Ownership” อาจเป็นผลลัพธ์จากระบบบริหารที่สอนให้พนักงานรู้สึกว่า ทำตามคำสั่งให้ครบ ปลอดภัยกว่าการคิดและตัดสินใจด้วยตัวเอง

 
 
 

ความคิดเห็น


ติดตามข่าวสารและอัปเดตจาก dots.

Thanks for subscribing.

bottom of page