Multitasking คือภาพลวงตาของประสิทธิภาพ

ในโลกการทำงานยุคใหม่ การทำหลายอย่างพร้อมกันมักถูกมองว่าเป็นทักษะที่จำเป็น คนที่ตอบแชตเร็ว เปิดหลายหน้าจอ ประชุมไปด้วยทำงานไปด้วย มักถูกตีความว่าเป็นคนเก่งและจัดการเวลาได้ดี ความรู้สึก “ยุ่งตลอดเวลา” ทำให้เราคิดว่าเรากำลังใช้เวลาคุ้มค่า แต่ในความเป็นจริง ความยุ่งเป็นเพียงสัญญาณของความเคลื่อนไหว ไม่ใช่หลักฐานของคุณภาพหรือความคืบหน้าของงาน

สมองไม่ได้ทำหลายอย่างพร้อมกัน แต่มันแค่สลับไปมา

สมองมนุษย์ไม่สามารถประมวลผลงานที่ต้องใช้ความคิดหลายอย่างในเวลาเดียวกันได้ สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือการสลับความสนใจไปมาระหว่างงาน ซึ่งทุกครั้งที่สลับ สมองต้องเสียพลังงานในการตั้งบริบทใหม่โดยที่เราไม่รู้สึกตัว ผลลัพธ์คือ งานใช้เวลานานขึ้น ความผิดพลาดเพิ่มขึ้น และคุณภาพของการคิดลดลงอย่างเงียบ ๆ ที่น่ากังวลคือ คนที่เชื่อว่าตัวเองเก่ง multitasking มักเป็นคนที่มองไม่เห็นต้นทุนนี้มากที่สุด

ทำไม Multitasking ถึงหลอกสมองว่าเราทำงานได้ดี

เหตุผลสำคัญคือความยุ่งให้รางวัลทางอารมณ์ การตอบทันทีและการทำหลายอย่างพร้อมกันทำให้สมองรู้สึกว่ากำลัง “ไม่เสียเวลา” และ “ไม่ตกค้างงาน” สมองจึงตีความความเร็วและการเคลื่อนไหวเป็นความก้าวหน้า แม้ผลงานจริงจะไม่ได้ดีขึ้นเลย ในระดับองค์กร วัฒนธรรมที่ให้คุณค่ากับการพร้อมตลอดเวลาและการตอบสนองฉับไว จึงมักสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อความผิดพลาดมากกว่าคุณภาพของการตัดสินใจ

Multitasking ทำให้การคิดตื้นลงโดยไม่รู้สึกตัว

เมื่อสมาธิถูกตัดเป็นช่วงสั้น ๆ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า สมองจะเลือกวิธีคิดแบบเร็วและง่าย แทนการคิดลึกและรอบคอบ การตัดสินใจจึงดูเหมือนเด็ดขาด แต่แท้จริงแล้วเปราะบาง งานจำนวนมากจึง “เหมือนเสร็จ” แต่ต้องกลับมาแก้ใหม่ การสื่อสารคลาดเคลื่อน และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์พลาดในเรื่องพื้นฐาน ไม่ใช่เพราะคนไม่เก่ง แต่เพราะสภาพแวดล้อมบังคับให้สมองทำงานในโหมดที่ไม่เหมาะกับงานเหล่านั้น

ประสิทธิภาพที่แท้จริง เริ่มจากความชัด ไม่ใช่ความเร็ว

ทางออกของปัญหานี้ไม่ใช่การทำให้น้อยลง แต่คือการทำให้ชัดขึ้นว่างานแบบไหนต้องการสมาธิแบบต่อเนื่อง และงานแบบไหนสามารถถูกรบกวนได้ คนทำงานและองค์กรที่ลดความผิดพลาดได้ดี มักออกแบบการทำงานให้มีช่วงโฟกัสที่ไม่ถูกรบกวน ลดการตอบสนองทันทีที่ไม่จำเป็น และให้คุณค่ากับคุณภาพของการตัดสินใจมากกว่าความเร็วในการตอบ เพราะประสิทธิภาพที่แท้จริง ไม่ได้เกิดจากการทำหลายอย่างพร้อมกัน แต่เกิดจากการทำสิ่งสำคัญ อย่างเต็มความสนใจ ในเวลาที่เหมาะสม