Collaborative Intelligence คืออะไรและทำไมองค์กรยุคใหม่หลีกเลี่ยงแนวคิดนี้ไม่ได้

ในองค์กรจำนวนมาก เรายังเผลอเชื่อว่า ผลลัพธ์ที่ดีเกิดจาก “คนเก่ง” หรือ “ผู้นำที่ฉลาดที่สุด” แต่ในความเป็นจริง ปัญหาทางธุรกิจสมัยใหม่มีความซับซ้อนเกินกว่าที่ใครคนใดคนหนึ่งจะมองเห็นครบทุกมิติ นี่คือเหตุผลที่แนวคิด Collaborative Intelligence มีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ

Collaborative Intelligence คือความสามารถของกลุ่มคนในการคิด วิเคราะห์ และตัดสินใจร่วมกันอย่างมีคุณภาพ จนได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการทำงานแบบแยกส่วน หรือการพึ่งพาความฉลาดของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง

แก่นแท้ของ Collaborative Intelligence

หัวใจของ Collaborative Intelligence ไม่ใช่ “ความฉลาดเฉลี่ยของทีม” แต่คือ วิธีที่ความคิดหลากหลายถูกนำมาประกอบกัน

ทีมที่มี Collaborative Intelligence สูง จะไม่พยายามทำให้ทุกคนคิดเหมือนกัน แต่เปิดพื้นที่ให้

• มุมมองที่ต่างกันถูกนำเสนออย่างปลอดภัย

• ความเห็นที่ขัดแย้งถูกใช้เพื่อยกระดับคุณภาพของการตัดสินใจ

• ความรู้จากหลายบทบาทถูกเชื่อมโยงเข้าด้วยกัน

กล่าวอีกแบบหนึ่ง Collaborative Intelligence คือความฉลาดที่ เกิดจากปฏิสัมพันธ์ ไม่ใช่แค่จากสมองของแต่ละคน

ต่างจาก Collective Intelligence อย่างไร

หลายคนคุ้นกับแนวคิด Collective Intelligence เช่น การโหวต การระดมความคิดเห็น หรือการใช้เสียงข้างมากเพื่อหาคำตอบ

Collaborative Intelligence แตกต่างออกไปอย่างชัดเจน เพราะเน้น

• การทำงานร่วมกันเชิงลึก ไม่ใช่แค่การรวบรวมความเห็น

• บทบาทที่แตกต่าง ไม่จำเป็นต้องเท่าเทียม แต่ต้องเสริมกัน

• กระบวนการคิดร่วมกันตลอดทาง ไม่ใช่แค่สรุปผลตอนจบ

Collaborative Intelligence ในที่ทำงานจริง

ในองค์กร แนวคิดนี้ปรากฏให้เห็นได้ชัดในหลายสถานการณ์ เช่น

ทีมข้ามสายงาน (Cross-functional teams)

ทีมที่รวมคนจากหลายความเชี่ยวชาญ ไม่ได้มีไว้เพื่อลดความขัดแย้ง แต่เพื่อให้การตัดสินใจครอบคลุมทั้งมุมธุรกิจ ลูกค้า กระบวนการ และผลกระทบระยะยาว

การประชุมที่ออกแบบเพื่อการคิดร่วมกัน

แทนที่จะรายงานสถานะ ทีมที่มี Collaborative Intelligence จะใช้การประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนสมมติฐาน ตั้งคำถาม และทดสอบความคิดของกันและกัน

การแบ่งปันความรู้ที่ไม่ติดอยู่กับตำแหน่ง

ความคิดดี ๆ ไม่ได้มาจากตำแหน่งสูงเสมอไป องค์กรที่สร้าง Collaborative Intelligence จะทำให้คนกล้าพูด กล้าเสนอ และกล้าท้าทายแนวคิดเดิมอย่างสร้างสรรค์

ทำไม Collaborative Intelligence จึงเป็นความสามารถเชิงกลยุทธ์

องค์กรที่พึ่งพาคนเก่งเพียงไม่กี่คน มักจะตัดสินใจได้เร็ว แต่เสี่ยงต่อจุดบอด ในทางตรงกันข้าม องค์กรที่พัฒนา Collaborative Intelligence จะได้เปรียบในระยะยาว

1. คุณภาพการตัดสินใจสูงขึ้น เพราะผ่านการมองหลายมุม

2. ความผิดพลาดลดลง เพราะสมมติฐานถูกท้าทายตั้งแต่ต้น

3. การเรียนรู้ขององค์กรเร็วขึ้น เพราะความรู้ถูกแลกเปลี่ยน ไม่ได้กระจุกตัว

Collaborative Intelligence ไม่ใช่เรื่องของวัฒนธรรมสวยหรู แต่คือ โครงสร้างการทำงานที่ทำให้คนคิดได้ดีกว่าเดิมเมื่ออยู่ด้วยกัน

องค์กรที่เข้าใจแนวคิดนี้ จะไม่ถามว่า ใครเก่งที่สุดในทีม แต่จะถามว่า เราทำอย่างไรให้ความเก่งที่หลากหลาย ทำงานร่วมกันได้อย่างชาญฉลาด

และนั่นคือความได้เปรียบที่ลอกเลียนแบบได้ยากที่สุดในโลกการทำงานยุคปัจจุบัน