Skill Erosion: ทักษะที่ “ค่อย ๆ หาย” เพราะไม่มีใครกำหนดว่างานไหนต้องคิดเอง
60% ของพนักงานที่ถูกสำรวจบอกว่า เรื่อง “ทักษะที่กำลังถูกกัดกร่อน” จากการทำงานร่วมกับ AI กระทบตัวเองโดยตรง
ตัวเลขนี้มาจากรายงานของ IBM ที่เผยแพร่ในเดือนกันยายน 2026 โดยสำรวจผู้นำด้านบุคลากรประมาณ 1,500 คนจาก 21 พื้นที่ และพนักงานเต็มเวลาอีกประมาณ 8,800 คนจาก 28 ประเทศ ช่วงเวลาที่เก็บข้อมูลคือเมษายนถึงมิถุนายน 2026 ร่วมกับ Oxford Economics ในกลุ่มพนักงานที่กังวล สามในสี่บอกว่า AI ทำให้ทักษะบางอย่างของตนอ่อนลงไปแล้ว และทักษะที่ถูกพูดถึงบ่อยที่สุดคือการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
🔴 ตัวเลขที่น่าสนใจกว่า ไม่ได้อยู่ที่ 60%
ตัวเลขหนึ่งในรายงานเดียวกันชวนให้หยุดคิดมากกว่า คือมีองค์กรเพียง 26% ที่นิยามงานอย่างชัดเจนว่า งานไหนเป็นแบบ “คนเป็นผู้นำ” งานไหน “AI ช่วย” และงานไหน “AI เป็นผู้ลงมือ” ขณะที่พนักงาน 52% บอกว่างานที่ตนได้รับมอบหมายเปลี่ยนไปภายในหนึ่งปี เพราะ AI
ภาพที่ได้คือ งานเปลี่ยนเร็ว แต่ข้อตกลงว่า “ตรงไหนควรให้คนคิดเอง” ยังไม่ตามทัน เมื่อไม่มีใครกำหนด ค่าเริ่มต้นจึงกลายเป็น “ให้ AI ทำไปก่อน” ซึ่งสะดวกและเร็ว แต่เป็นค่าเริ่มต้นที่ค่อย ๆ ดึงการคิดออกจากงานทีละส่วน
🔴 ทักษะไม่ได้หายเพราะ AI เก่งเกินไป
เรามักอธิบายเรื่องนี้ว่า AI เก่งขึ้นแล้วคนเลยอ่อนลง แต่ข้อมูลข้างต้นชี้ไปอีกทาง ทักษะอ่อนแรงเพราะ “โอกาสได้ใช้” หายไป เหมือนกล้ามเนื้อที่ไม่ได้ออกแรง ถ้าทุกร่าง ทุกการสรุป ทุกการวิเคราะห์เริ่มต้นจาก AI คนทำงานก็ไม่เคยได้ผ่านขั้นตอนที่ต้องคิดเองตั้งแต่ต้น และไม่ได้ฝึกการตัดสินใจว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อสิ่งที่ได้มา
ตรงนี้ต่างจากความกังวลเรื่อง “ไม่รู้จะใช้ AI อย่างไร” เพราะคนที่ใช้ AI คล่องมากก็เสี่ยงที่สุด ถ้าการใช้คล่องนั้นแปลว่าไม่ต้องคิดเองอีกเลย
🔴 ลองแบ่งงานเป็นสามกอง
วิธีที่เป็นรูปธรรมที่สุดคือ ทำสิ่งที่องค์กรส่วนใหญ่ยังไม่ได้ทำ คือ ไล่งานที่ทำอยู่แล้วแบ่งเป็นสามกอง ได้แก่ งานที่ “เราคิดเอง AI แค่ช่วยตรวจ” งานที่ “AI ร่าง เราตัดสิน” และงานที่ “ให้ AI ทำได้เลย เราสุ่มดู”
เกณฑ์ที่ช่วยแบ่งคือ ถามว่างานนี้ถ้าผิดพลาดจะกระทบใครมากแค่ไหน และงานนี้เป็นทักษะที่เราอยากให้ตัวเองยังเก่งอยู่ในอีกสามปีหรือไม่ งานที่ตอบว่า “ใช่” ทั้งสองข้อ ควรอยู่กองแรก แม้จะช้ากว่า เพราะมันคือพื้นที่ฝึกที่เราจงใจเก็บไว้
สำหรับหัวหน้า ข้อนี้ยิ่งสำคัญ เพราะถ้าไม่มีใครบอกทีมว่ากองไหนคืออะไร น้องแต่ละคนจะตัดสินใจเองจากความสะดวก และผลคือทักษะในทีมกระจายหายไปไม่เท่ากัน โดยไม่มีใครเห็นภาพรวม
🔴 วิธีคิดที่ควรถามก่อนเปิด AI
ก่อนส่งงานให้ AI ทุกครั้ง ลองถามตัวเองสั้น ๆ ว่า “งานนี้ เรากำลังย้ายไปให้ AI เพราะมันเหมาะ หรือเพราะมันง่าย” คำถามนี้ไม่ได้ห้ามใช้ AI แต่ช่วยให้เราเห็นว่าการตัดสินใจนั้นเป็นการเลือกของเรา ไม่ใช่การไหลไปตามค่าเริ่มต้น
ทักษะที่เรามีในอีกสามปี ไม่ได้ถูกกำหนดโดยเครื่องมือที่เรามี แต่กำหนดโดยงานที่เรายังเลือกคิดเองต่อไป
——————————————————
หากองค์กรของคุณกำลังมองหาหลักสูตรเพื่อพัฒนาทักษะการคิดและ Soft Skills ให้กับทีมงาน
dots academy ให้บริการ In-house Training ที่ออกแบบให้เหมาะกับบริบทของแต่ละองค์กร ถ่ายทอดโดยเทรนเนอร์ที่ได้รับการรับรองระดับนานาชาติ พร้อมประสบการณ์ด้านการอบรมและพัฒนาองค์กรมากกว่า 10 ปี
หลักสูตรครอบคลุมหัวข้อ เช่น
✏️Analytical Thinking
✏️Critical Thinking
✏️Strategic Thinking
✏️Six Thinking Hats
✏️Business Storytelling
สนใจสอบถามรายละเอียดหรือปรึกษาการออกแบบหลักสูตรสำหรับองค์กรของคุณได้ทาง LINE @dots
ความคิดเห็น