Common Ground: เครื่องมือคลี่คลายความขัดแย้งที่องค์กรส่วนใหญ่มองข้าม

ในหลายองค์กร ความขัดแย้งมักถูกมองว่าเป็น “ปัญหา” ที่ต้องรีบจัดการ หรือหลีกเลี่ยงให้เร็วที่สุด การประชุมที่เสียงเริ่มดังขึ้น ความเห็นที่ไม่ตรงกันระหว่างฝ่าย หรือช่องว่างระหว่างผู้บริหารกับทีม ล้วนถูกตีความว่าเป็นสัญญาณของความไม่ร่วมมือ ทั้งที่ในความเป็นจริง ความขัดแย้งไม่ใช่ต้นตอของปัญหา สิ่งที่ทำให้สถานการณ์บานปลายคือ วิธีที่เราเข้าไปสนทนากับความเห็นต่างเหล่านั้น ซึ่งแนวคิดหนึ่งที่ทรงพลังมากแต่กลับถูกใช้ในองค์กรน้อยเกินไป คือแนวคิดเรื่อง Common Ground หรือ “พื้นที่ร่วม” ของผู้คนที่เห็นต่างกัน

ทำไมองค์กรถึงติดกับดัก “ฝั่งใครฝั่งมัน”

เมื่อเกิดความเห็นไม่ตรงกัน สิ่งที่มักเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติคือการแบ่งฝั่ง ฝ่ายหนึ่งพยายามปกป้องเหตุผลของตัวเอง อีกฝ่ายพยายามโต้แย้งให้ชนะ บทสนทนาจึงเปลี่ยนจากการแก้ปัญหา เป็นการแข่งขันเชิงอำนาจโดยไม่รู้ตัว

ในบริบทการทำงาน Common Ground มักถูกมองข้าม เพราะคนโฟกัสที่ “จุดที่ไม่เห็นด้วย” มากกว่าการตั้งคำถามว่า "เรายังมีอะไรที่ต้องการเหมือนกันอยู่หรือไม่"

Common Ground ไม่ใช่การเห็นด้วย แต่คือการยอมรับเป้าหมายร่วม

Common Ground ไม่ได้หมายความว่าทุกฝ่ายต้องคิดเหมือนกัน แต่หมายถึงการค้นหา “คุณค่า เป้าหมาย หรือความกังวล” ที่ซ้อนทับกันอยู่ แม้แนวทางหรือความเชื่อจะต่างกันก็ตาม

ในองค์กร Common Ground อาจอยู่ในรูปของ

• ความต้องการให้งานออกมาดี

• ความกังวลต่อผลกระทบกับลูกค้า

• ความตั้งใจให้ทีมประสบความสำเร็จ

• ความกลัวว่าจะตัดสินใจพลาด

เมื่อบทสนทนาเริ่มจากจุดร่วมเหล่านี้ ความตึงเครียดจะลดลงทันที เพราะคู่สนทนาไม่ได้รู้สึกว่ากำลัง “ถูกโจมตี” แต่กำลัง “ร่วมแก้ปัญหาเดียวกัน”

จากการโต้แย้ง → การร่วมมือ: พลังของ Common Ground

สิ่งที่ Common Ground ทำได้ดีมาก คือการเปลี่ยน frame ของบทสนทนา

จากคำถามว่า "ใครถูก ใครผิด" ไปเป็น "เราจะจัดการกับเรื่องนี้ให้ดีที่สุดร่วมกันอย่างไรW

เมื่อผู้คนรู้สึกว่าอีกฝ่าย “เข้าใจเหตุผลเบื้องหลัง” ของตน แม้จะไม่เห็นด้วย ความเปิดใจจะเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ และพื้นที่ของการฟังจะขยายตามมา

ทำไม Common Ground จึงสำคัญกับผู้นำและทีม

สำหรับผู้นำ Common Ground คือเครื่องมือสร้างความไว้วางใจโดยไม่ต้องใช้อำนาจ แทนที่จะเริ่มด้วยการชี้นำหรือสั่งการ ผู้นำที่เริ่มจากจุดร่วม จะส่งสัญญาณว่า “ผมไม่ได้มาที่จะเอาชนะ แต่มาเพื่อหาทางออก”

สำหรับทีมแล้ว Common Ground ช่วยลดการปะทะเชิงอารมณ์ และทำให้ความเห็นต่างกลายเป็นทรัพยากร ไม่ใช่อุปสรรค เพราะทุกคนยังยึดโยงอยู่กับเป้าหมายเดียวกัน

Common Ground ไม่ได้แก้ทุกอย่างทันที แต่เปลี่ยนทิศทางความสัมพันธ์

สิ่งสำคัญคือ Common Ground ไม่ได้มีหน้าที่ทำให้ทุกคนเห็นตรงกันในครั้งเดียว แต่ทำหน้าที่ หยุดวงจรของความขัดแย้ง และเปิดพื้นที่ให้การสนทนาดำเนินต่อได้อย่างปลอดภัย

ในระยะยาว องค์กรที่ใช้ Common Ground เป็นจุดเริ่มต้นของบทสนทนายาก ๆ จะพบว่า

• ความขัดแย้งไม่หายไป แต่จัดการได้ดีขึ้น

• ผู้คนกล้าพูดมากขึ้น โดยไม่กลัวถูกตัดสิน

• ความไว้วางใจค่อย ๆ สะสม แม้ในประเด็นที่เห็นต่าง

  
  

องค์กรไม่ได้ล้มเหลวเพราะเห็นต่าง แต่ล้มเหลวเพราะหาจุดร่วมไม่เจอ

ความขัดแย้งเป็นเรื่องปกติขององค์กรที่มีความคิดหลากหลาย แต่สิ่งที่แยกองค์กรที่ “พัฒนา” ออกจากองค์กรที่ “ติดหล่ม” คือความสามารถในการเริ่มต้นบทสนทนาจาก Common Ground

เพราะก่อนที่เราจะไม่เห็นด้วยกับ วิธีคิด ของใครบางคน เรามักยังเห็นตรงกันกับ สิ่งที่เขาห่วงใย เสมอ และตรงนั้นเอง คือจุดเริ่มต้นของการคลี่คลายความขัดแย้งอย่างแท้จริง